Nú þegar sumaræfingar eru í fullum gangi eru margir íþróttamenn og þjálfarar að vinna að því að leggja grunninn að komandi tímabili. Eitt besta verkfærið til að gera þetta ferli markvissara og árangursríkara er æfingadagbókin.

Í besta falli getur æfingadagbók gefið góða yfirsýn yfir þá þætti sem liggja að baki frammistöðu íþróttamanna. Þegar æfingadagbók er vel útfyllt getur hún bæði sýnt fram á ástæður fyrir framförum og lakari frammistöðu. 

Að fylla út æfingadagbók hjálpar til við að: 

• Gefðu ástæðu fyrir frammistöðunni
• Sýna framvindu 
• Greina tækni og niðurstöður 
• Að þekkja þroskapunkta 
• Sýna merki um þreytu eða ofhleðslu eða meiðsli í vændum
• Sýna hvað virkar vel fyrir einstaklinginn
• Sýna hvað þarf að breyta eða bæta 

Samhliða öðrum mælingum eins og sveiflum í hjartslætti (HRV), VO2 prófum eða öðrum algengum prófunaraðferðum, getur æfingadagbók verið eitt mikilvægasta verkfærið til að greina frammistöðu með því að gefa yfirsýn til langs tíma. 

Þótt það hljómi augljóst, þá er greining á æfingadagbók ekki það sama og að greina eingöngu keppnir. Þegar maður rannsakar eigin frammistöðu og síðasta tímabil er gott að huga að mismunandi þáttum, ekki bara frammistöðu í keppnum. Til dæmis, ef maður hefur átt í erfiðleikum með ákveðið æfingasvæði í æfingum, þá er það líklegast að birtast í keppninum á einn eða annan hátt. 

Sérstaklega ef engar augljósar hindranir eru á æfingatímabilinu, en keppnirnar ganga ekki eins og búist var við, getur æfingadagbókin gefið einhver svör og skapað grunn fyrir nýja tímabilið. 

Þegar íþróttamenn eru greindir eða ný markmið í þjálfun eða keppni eru sett sér getur verið góður upphafspunktur að þekkja eigin styrkleika. Það er nauðsynlegt að hugsa um eigin styrkleika og hvernig hægt er að þróa þá áfram því þeir styrkleikar eru lykilþættir í keppnisárangri. 

Þessa hæfileika þarf stöðugt að byggja á og ef þeim er ekki viðhaldið og þróað geta þeir orðið veikleikar síðar meir. Því er oft auðvelt að hugsa um veikleika og hvernig hægt er að bæta þá, en það er jafn mikilvægt að þekkja styrkleika sína og færa þá á næsta stig. 

Nú til dags eru til fjölmargar kerfi þar sem hægt er að skrá og fylgjast með frammistöðu og þar sem hægt er að samstilla íþróttaúrið sjálfkrafa til að uppfæra gögnin frá æfingunni yfir á kerfið. Samt sem áður er ekki mjög gagnlegt að fylgjast einfaldlega með æfingatímum eða kílómetrum sem hlaupið eða skíðað er þegar verið er að greina þróunarstig eða þegar vandamál koma upp. 

Einfalt dæmi um hvað á að skrifa niður í æfingadagbók: 

• Gögn: tími, kílómetrar, hjartsláttur, hækkun o.s.frv. (ef þú notar kerfi og samstillir úrið þitt birtist það sjálfkrafa)
• Íþróttir/Ákefð/Fókus 
• Tilfinningar: hvernig þjálfunin gekk/tilfinning/þroskaatriði, athugasemdir um tækni 

Að halda æfingadagbók og skrifa niður tilfinningar og áherslur æfingarinnar getur einnig hjálpað íþróttamanninum að skilja betur merkingu hverrar æfingar og gera honum kleift að læra að þekkja líkama sinn betur og hvað virkar fyrir hann. Það getur hjálpað honum að bera kennsl á og greina hvernig tiltekin æfing, til dæmis röð af millibilum, getur styrkt tiltekna getu. 

Fyrir reynda íþróttamenn kemur þetta nokkuð eðlilega. Þeir greina reglulega æfingatímabil eða einstakar æfingar með þjálfurum sínum. Samt sem áður gætu ungir og afþreyingarskíðamenn einnig notið góðs af því að skrifa niður tilfinningar sínar og nota þær sem þróunarvettvang til að bæta eða uppfæra árangursmarkmið sín og læra að þekkja hvernig líkami þeirra virkar og bregst við mismunandi æfingum. 

Æfingadagbókin sýnir einnig hvenær íþróttamaður hefur verið undir miklu þjálfunarálagi og athugasemdir um þjálfun í langan tíma geta hjálpað til við að bera kennsl á hvort merki séu um ofhleðslu eða ofþjálfun eða hins vegar hvað hefur gengið vel. Á sama hátt getur það að skrifa niður glósur hjálpað til við að finna merki um meiðsli eða koma í veg fyrir frekari vandamál. 

Að halda æfingadagbók er ekki aðeins hluti af afreksíþróttum heldur getur það hjálpað afþreyingarskíðafólki að fylgjast með æfingum sínum og bata. Oft getur heildarálag lífsins aukist öðru hvoru vegna streitu, vinnuálags eða annarra þátta sem geta aukið þreytutilfinninguna og haft áhrif á árangur æfinga. Fyrir afþreyingarskíðafólk er það þáttur sem ekki ætti að vanrækja. 

Á sama hátt, þegar æfingamagnið er óvenju mikið, leita afreksíþróttamenn að litlum vísbendingum úr æfingadagbók sinni sem geta leiðbeint þeim um að bregðast við aukinni álagi með því að minnka æfingamagnið eða aðlaga æfingaáætlunina á annan hátt. Að skrá niður tilfinningar og athugasemdir við æfingarnar hjálpar til við að fylgja heildarþróun árvekni og orkustigs til langs tíma litið og kemur enn frekar í veg fyrir að sömu mistökin séu gerð tvisvar. 

Vel uppfærð æfingadagbók er eitt af nauðsynlegum verkfærum fyrir íþróttamenn og þjálfara þeirra til að fylgjast með framförum, tilfinningum og þroskastigum íþróttamanna. Því betur sem æfingadagbókin er útfyllt, því meira geta íþróttamenn og þjálfarar notið góðs af henni. 

*Þessi grein birtist fyrst 1. maí 2022 og var uppfærð í dag.

Hefur þú áhuga á þjálfun fyrir Ski Classics, langhlaup, hefðbundin gönguskíði og tvíþraut? Smelltu HÉR og lesa meira um það.